Çinli Yapay Zekâ Şirketlerinin Geliri ABD’nin Onda Biri

Epoch AI’ın 6 Ekim 2026’da yayımladığı analiz, Çinli yapay zekâ şirketleri ile ABD’li rakipleri arasındaki gelir farkını rakamlarla ortaya koyuyor. Cheryl Wu ve Anson Ho’nun hazırladığı çalışmaya göre Eylül 2026 itibarıyla Çin’in önde gelen altı yapay zekâ şirketi, OpenAI ve Anthropic’in toplam yapay zekâ gelirinin yalnızca yaklaşık yüzde 10’u kadar gelir elde ediyor.

Model yetenekleri açısından Çinli şirketler ABD’ye yaklaşmış olsa da, bu modellerden para kazanma konusunda tablo çok farklı. Bu fark, yapay zekâ yarışında yalnızca teknolojinin değil, iş modelinin de belirleyici olduğunu gösteriyor.

Ne Değişti?

Analizde aktarılan yıllık gelir hızlarına göre Anthropic 65 milyar dolar, OpenAI 40 milyar dolar düzeyinde. Çin tarafında ByteDance 4,0 milyar dolar, Alibaba 2,4 milyar dolar, Z.ai 1,8 milyar dolar, Moonshot ve DeepSeek 1,0’ar milyar dolar, MiniMax ise 0,8 milyar dolar. Alibaba ve ByteDance rakamları yalnızca model hizmet gelirini kapsıyor.

Yazarlar her gelir kaynağını ayrı ayrı inceliyor. Tüketici uygulamaları kullanıcı çekiyor ama kâr marjı çok düşük. Örneğin MiniMax’in yapay zekâ uygulamaları 2025’in ilk dokuz ayında yüzde 4,7 brüt kâr marjıyla çalışmış ve aylık aktif kullanıcıların yalnızca yaklaşık yüzde 6’sı ödeme yapmış.

API satışlarında ise açık ağırlık yayımlamanın fiyatlama gücünü aşındırdığı görülüyor. Z.ai, GLM 5.3 Flash modelinin ağırlıklarını yayımladıktan sonra OpenRouter’daki token payı yaklaşık 20 günde yüzde 88’den yüzde 22’ye düşmüş. DeepSeek ise istisna: tahmini API brüt marjı yüzde 70-80 arasında, ama kendi modelleri için OpenRouter’da yapılan harcamanın yalnızca yaklaşık yüzde 8’ini alabiliyor.

Kurumsal Satışlar ve Dolaylı Gelir

Kurumsal ve kamu anlaşmaları kârlı olabiliyor ama ölçeklenmesi zor. Z.ai’nin 2025 gelirinin yüzde 73,7’si şirket içi kurulumlardan gelirken bu oran 2026’nın ilk yarısında yüzde 13,5’e düşmüş. Büyük holdingler için ise dolaylı gelir daha önemli. Alibaba 2026’nın ikinci çeyreğinde 1,8 milyar dolarlık yapay zekâ ile ilişkili ürün geliri bildirmiş. ByteDance’in Volcano Engine bulutu, 2025’te Çin’deki kamu bulutunda yapılan büyük model token çağrılarının yüzde 49,5’ini karşılamış.

Lisanslama da yeni bir gelir yolu olarak deneniyor. Analize göre Moonshot’ın Kimi K3 modeli, değiştirilmiş bir MIT lisansı kullanıyor ve geliri 20 milyon doları aşan model hizmeti işletmelerinden ayrı bir anlaşma istiyor. Ancak yazarlar lisans gelirlerine dair kamuya açık bir veri bulamadıklarını belirtiyor. Model ağırlıklarının telif durumu da hukuken netleşmediği için bu tür lisansların ne kadar uygulanabilir olduğu belirsiz. Analiz ayrıca yapay zekâ ile üretilen kısa dizilerin Douyin’de yılda kabaca 1,6 milyar dolarlık reklam harcamasını tetikleyebileceğini, ancak bunun yalnızca örnek bir tahmin olduğunu aktarıyor.

Yazarlar rakamların farklı aylardan ve kaynaklardan geldiğini, birçoğunun tahmin olduğunu açıkça belirtiyor. Alibaba ve ByteDance’in bulut ve kurumsal kâr marjları açıklanmış değil.

Kimi İlgilendiriyor?

Bu analiz, yapay zekâ yarışını yalnızca model performansına bakarak değerlendiren yorumculara önemli bir düzeltme sunuyor. Gelir farkı, gelecekte yapılacak altyapı yatırımlarının finansmanını da etkiliyor. Ucuz ya da açık modellerle pazar payı kazanan Çinli şirketler, bunu kalıcı gelire çevirmekte zorlanıyor. Yatırımcılar ve politika analistleri için bu, ihracat kontrollerinin dışında kalan ama yarışı şekillendiren bir etken.

Türkiye’den Kullanıcılar İçin

Türkiye’de geliştiriciler ve şirketler, DeepSeek, Qwen ya da GLM gibi Çin kaynaklı açık modelleri düşük maliyetli seçenek olarak kullanıyor. Analiz, bu modellerin neden bu kadar ucuz sunulabildiğine dair bir fikir veriyor: şirketlerin bir kısmı bu modellerden doğrudan değil, bulut ve reklam gibi dolaylı yollardan kazanç bekliyor. Uzun vadede fiyat ve lisans koşullarının değişebileceğini hesaba katmak gerekiyor.