Deno Cloudflare’e Katıldı: Ajan Altyapısında Yeni Yön

JavaScript dünyasında 9 Ekim’de büyük bir değişiklik duyuruldu: Deno ekibinin tamamı Cloudflare’e katılıyor. Deno Cloudflare birleşmesi, Node.js ve Deno’nun yaratıcısı Ryan Dahl’ın kendi blogunda ve Cloudflare’in ortak yazısında açıklandı. Haberin geliştiriciler için en önemli yanı, Deno çalışma ortamının geleceği ve yapay zekâ ajanları için düşünülen yeni altyapı.

Ne Değişti?

Deno çalışma ortamı bir yıl daha aylık bakım sürümleri alacak. Bu sürümler hata düzeltmeleri ve güvenlik yamalarından oluşacak. Bir yılın sonunda Deno’nun geliştirilmesi sona erecek. Kod açık kaynak kalmaya devam edecek ve isteyen topluluk projeyi sürdürebilecek.

Barındırma hizmeti Deno Deploy altı ay daha çalışacak, ardından kapanacak. Ücretli müşterilere Cloudflare Workers’a geçiş için destek verilecek. Paket kayıt sistemi JSR ise çalışmayı sürdürecek; altyapısı Cloudflare’e taşınacak. Cloudflare, rusty_v8 projesini de desteklemeye devam edecek ve workerd’e entegre etmeyi hedefliyor.

Ekibin yeni işi, Deno’nun ağustosta yayımladığı celld ile Cloudflare’in açık kaynak Workers çalışma ortamı workerd’i birleştirmek. celld, Rust ile yazılmış tek bir dosyadan oluşuyor ve dış bağımlılık olarak yalnızca nesne depolamaya ihtiyaç duyuyor. Workers ve Durable Objects yapısını kendi sunucunuzda ölçeklenebilir biçimde çalıştırmayı amaçlıyor. Cloudflare’den Kenton Varda’ya göre hedef, workerd’i kendi sunucunda çalıştırmayı “birinci sınıf desteklenen bir yol” haline getirmek.

Ajanlarla İlgisi Ne?

Ryan Dahl, daha iyi soyutlamalara olan ihtiyacın en çok yapay zekâ tarafında hissedildiğini yazıyor. Ona göre Durable Objects, ajan altyapıları için çok uygun. Ucuz sunucusuz çalışma, kalıcı durum, WebSocket desteği ve üst düzey bir JavaScript arayüzü bir arada geliyor. Bir ajanın uzun süren bir görevde durumunu tutması ve kullanıcıyla bağlantısını koruması bu yapıyla kolaylaşıyor.

Dahl, ajanlarını ölçekli biçimde kendi altyapısında çalıştırmak isteyen ekiplerin kendisiyle doğrudan iletişime geçmesini istiyor. Bu, yeni ürünün ilk hedef kitlesinin ajan geliştiren ekipler olduğunu açıkça gösteriyor.

Dahl ayrıca Deno’nun zamanla Node.js uyumluluğuna doğru çekildiğini ve en önemli işini artık orada yapamayacağını düşündüğünü belirtiyor. Bu yüzden kararın ortak alındığını ve kendisinin de desteklediğini söylüyor.

Kimi İlgilendiriyor?

Projelerini Deno üzerinde çalıştıran geliştiricilerin bir yıllık bir geçiş takvimi var. Deno Deploy kullananlar için süre daha kısa: altı ay. Bu ekiplerin şimdiden Cloudflare Workers ya da başka bir platforma geçiş planı yapması gerekiyor.

Geliştirici Simon Willison, Deno’nun en sevdiği özelliğinin izin sistemi olduğunu hatırlatıyor. Bu sistemle bir betiğin dosya ve ağ erişimi tek tek sınırlanabiliyor. Node.js’te benzer bir izin modeli var, ancak belirli ağ adreslerine izin verme seçeneği yok. Güvenlik için bu özelliğe güvenen ekipler alternatifleri dikkatle tartmalı.

Türkiye’den Kullanıcılar İçin

Deno’yu küçük araçlar ve betikler için kullanan ekipler kısa vadede bir şey kaybetmiyor; bakım sürümleri bir yıl gelecek. Ancak yeni bir projeye başlarken uzun vadeli destek göz önünde tutulmalı. JSR üzerinde paket yayımlayanlar için hizmetin devam edecek olması iyi haber.