Enver KOÇAK
OpenAI, 8 Ekim 2026’da yayımladığı tehdit raporunda iki ayrı sahte cephe operasyonu tespit ettiğini ve ilgili hesapları kapattığını açıkladı. Biri Rusya, diğeri İran kaynaklı bu ağlar, ChatGPT’yi klasik propaganda yöntemleriyle birlikte kullanarak jeopolitik mesajları gerçek medya kanallarına taşımaya çalıştı.
Raporun dikkat çeken yanı şu: Bu operasyonlar yapay zekâ çağından önceki karmaşık etki kampanyalarına çok benziyor. Yapay zekâ burada yeni bir taktik yaratmamış, var olan iş akışlarını kolaylaştırmış.
Ne Değişti?
OpenAI, etki operasyonlarını 1 ile 6 arasında puanlayan Breakout Scale ölçeğini kullanıyor. Rusya kaynaklı ve şirketin Dark Clark adını verdiği operasyon 5. kategoriye yerleştirildi. Bu, OpenAI’ın raporlamaya başladığından bu yana bozduğu ilk 5. kategori operasyon. İran kaynaklı Bogus Bylines ise 4. kategoride değerlendirildi.
Dark Clark, Latin Amerika’da Social Research Center adlı bir araştırma platformunu kontrol ediyordu. Rapora göre sahadaki çalışanlar bir Rus grubu için çalıştıklarını bilmiyordu. Operasyon, Mia Clark adlı sahte bir kişilik üzerinden yönetiliyor, Ukrayna’nın bölgedeki itibarını zedelemeye ve özellikle Arjantin ile Bolivya’da yerel siyaseti etkilemeye odaklanıyordu. Sahte belgeler ve ses senaryoları da üretildi; bunların bir kısmı doğrulama kuruluşlarının ve hükümetlerin yalanlama yapmasını gerektirecek kadar yayıldı.
İran kaynaklı ağ ise yedi farklı sahte gazeteci imzası kullandı. OpenAI, bu imzalarla bir düzineden fazla çevrim içi yayında yaklaşık 100 makale yayımlandığını belirledi. Makaleler ağırlıkla ABD-İran çatışmasına odaklanıyordu. Ağ ayrıca sosyal medyada toplu yorumlar üretti, ancak bu yorumlar kayda değer etkileşim almadı.
Yapay Zekâ Nasıl Kullanıldı?
İki operasyonun da ChatGPT’yi en çok kullandığı alan, içerik üretmekten çok iç raporlar yazmaktı. Rus ekibi, üstlerine sunduğu raporlarda başkalarının yaptığı işleri de kendi başarısı gibi göstermeye çalıştı. OpenAI, bu durumu operatörlerin kendi işverenlerine yönelik bir etki operasyonu yürütmesine benzetiyor. İran tarafında da sosyal medya etkisini abartan yanıltıcı bir hesaplama yöntemi kullanıldığı görüldü.
Rapora göre makaleleri gerçek yayın organlarına yerleştirmeyi deneyen operasyonlar, yalnızca sahte sosyal medya hesaplarına dayananlara göre çok daha geniş bir erişime ulaşabiliyor. OpenAI, son iki buçuk yılda ifşa ettiği 30 operasyonda bu örüntüyü gördüğünü yazıyor.
Raporun bir diğer çarpıcı ayrıntısı, sahte içeriklerin nasıl üretildiğine dair. Rus ekibi bir keresinde modelden Ukrayna’nın Panama fahri konsolosunu yolsuzlukla suçlayan bir mektup taslağı istedi, ardından metni İspanyolcaya çevirtip bir ses senaryosu hazırlattı. Benzer bir içerik daha sonra Panama’daki bir televizyon kanalının logosunu kullanan bir TikTok hesabında paylaşıldı. OpenAI, bu tür içerik üretiminin toplam iş yükünün küçük bir bölümünü oluşturduğunu not ediyor.
Kimi İlgilendiriyor?
Bu rapor özellikle küçük ve orta ölçekli çevrim içi yayın organlarının editörlerini doğrudan ilgilendiriyor. Dışarıdan gelen, düzgün yazılmış uzun analiz makaleleri artık yazarın kimliği doğrulanmadan yayımlanmamalı. Düşünce kuruluşlarıyla iş birliği yapan akademisyenler ve gazeteciler için de kurumun arkasında kimin olduğunu sorgulamak önem kazanıyor.
Doğrulama kuruluşları, kamu kurumları ve platform güvenlik ekipleri ise raporu sahte kurumların nasıl kurulduğunu anlamak için bir vaka çalışması olarak kullanabilir. OpenAI, iki vaka hakkındaki bilgileri ilgili makamlarla paylaştığını belirtiyor.
Türkiye’den Kullanıcılar İçin
Raporda Türkiye’ye özel bir bulgu yer almıyor. Yine de anlatılan yöntemler, Türkçe yayın yapan haber siteleri ve bloglar için de geçerli bir uyarı niteliğinde. Serbest yazar olarak gelen, sosyal medya geçmişi zayıf ve kimliği doğrulanamayan katkıcılara karşı temkinli olmak, yapay zekâyla üretilen içeriğin kolaylaştığı bu dönemde editoryal sürecin temel parçası olmalı.
OpenAI’ın vurguladığı bir nokta da umut verici: Bu tür sahte cepheler gizliliğe dayandığı için ifşa edildiklerinde genellikle dağılıyor. Geçmişte benzer yapıların kamuya açıklandıktan sonra faaliyetlerini durdurduğu biliniyor.
Kaynaklar
Bu yazı, yukarıdaki kaynaklardan yapay zekâ yardımıyla Türkçe olarak derlenmiş bir özettir. Ayrıntılar ve resmi bilgi için kaynaklara başvurun.
